21.12.2009
Қостанай облыстық соты іс қарау барысында пәтерінен айырыла жаздаған адамның қорқыныш пен жүйкесін жұқартқан кемшілікті анықтады. Кеткен кемшілік заңмен реттеліп, шешімін тапты.
Рудныйдағы үйлердің біріндегі пәтерде түсініксіз жағдай орын алған. 1995 жылға дейін онда Лизихиннің отбасы жайбарақат тұрып келген. Сол жылы аналары Дина Лизихина, ал бір жылдан соң оның ұлы Алексей қайтыс болады. Бұл жағдайдың келешекте не болатыны туралы отбасының басқа мүшелері – әкелері Анатолий Лизихин және оның қызы Марина үндемейді. Олар пәтерді өз бетінше қалдырып кеткені, онда 12 жыл бойы тұрмағаны белгілі болады. Осы уақыт аралығында 2000 жылы осы үйді күтіп ұстауда комунальдық қызмет көрсетін мекемемен жалға алу келісім шартын жасап, пәтерге басқа әйел орналасқан. Ал 2006 жылы Рудный қаласының әкімдігімен келісім шарт жасайды. Пәтерде алты жыл тұраған уақыт ішінде Лобанова оған жөндеу жүргізіп, комунальдық шығындарды төлеген.
10 жыл өткен соң Лизихиндер тоқсаныншы жылдардағы дағдарыста керексіз болған пәтердің құны енді артқанын біліп, өздерінің мұрагерлік құқықтары туралы ойлайды. Самар облысының Кинель-Черкасск ауданының нотариусы мұрагерлік құқық туралы берген куәлік бойынша мұрагерлікті қабылдау туралы арызбен нотариус Н. Киршинге ұсыныс беріп, ол мұрагерлік құқыққа куәлік беру арқылы өте өрескел кемшілік жібереді. Нәтижесінде Лизихиндер жылжымайтын мүлікті иелену құқығын алады да оны үшінші тұлға Надежда Снетковаға сатады. Ол екі жыл өткен соң, мүлікті иелену үшін Лобанованы пәтерден шығару туралы сотқа талап арыз береді.
Лизихиндер туыстық жағынан аталған пәтрге мұрагер болып табылатыны даусыз. Алайда нотариус бұл істегі заңдылықтың мән-жайынан, яғни мұрагерлік Дина мен Алексей Лизихиндер қайтыс болғанан кейін Қазақ ССР-нің Азаматтық кодексі қолданыста болған кезде ашылғанын байқамаған.
Лизихиндердің, яғни әкесі мен қыздың пәтерді иемденуі ешнәрсемен де дәлелденбеді. Олар 1995 жылы пәтерден шығып, Ресей Федерациясында түбелікті тұруға кетіп қалған. Сол сәтте мұрагерлер мұралықты қабылдамаған еді. Ондай жағдайда мұрагерлік құқық бойынша мүлік мемлекетке қабылдануы тиіс. 2007 жылғы өзгертулер енгізілгенге дейінгі Қазақстанның Азаматтық кодексі мұрагерліктен бас тартуға алты айлық мерзім белгілеген. Осы ретте нотариус куәлік беруден бас тартуы тиіс еді.
Облыстық соттың алқасы мұрагерлік құқық туралы куәлікті жарамсыз деп тауып, қаулы шығарды. Сонымен қатар, Снеткова мен Лизихин арасындағы сату-сатып алу мәмілесін де заңсыз деп тапты. Судья нотариустың кәсіби жарамдылығы мен іскерлігіне қатысты жеке ұйғарым шығарып, Әділет министрлігінің атына жіберді.
